Jose Manuel Arriola. Mondragoiko kalezainaren bertsoak es el libro número 312 de la colección Auspoa, el primero publicado tras el fallecimiento de Antonio Zavala.

Zavala creó Auspoa en 1961. Aunque no ha sido autor de los más de trescientos títulos que Auspoa editó, ha sido el promotor, recopilador y editor de ellos. Además de la colección principal dedicada a los bertsos, se han editado monografías de la obra y de la vida de diversos bertsolaris. Entre ellos, Txirrita, Pello Errota, Pedro M. Otaño, Xenpelar o Bilintx. Nuestra literatura popular le debe mucho a Auspoa porque ha recopilado y salvado mucho material, respetando siempre las fuentes.

Para el número 312, Zavala recopiló los bertsos de Jose Manuel Arriola, apodado Mondragoiko kalezaina:.

"Jose Manuel Arriola, Mondragoiko kalezaiña, bertso-jartzaille ugaria izana degu, gure egunkari eta aldizkarietan amaikatxo bertso sail argitara eman duena.

Liburu ontan beraren emaitzak bildu nai izan ditugu, eta 1874 bertsotaraiño iritsi gera. Gutxi dira ainbesteko ondarea utzi duten bertsolariak.

Lagunartean asi zan leenengo bertso-kantari, edo etxeko ardi zai mendiko bakardadean zebillela.

Gure senide arteko gerratik etorri eta Mondragoiko kalezain zelarik, 1968-an, bertsoak idatzi eta egunkari eta aldizkarietan argitaratzen asi zan.

Irurogeita bost urte bete eta erretiroa artutakoan, 1981-ean, Nekez bada ere izeneko liburua plazaratu zion Mondragoiko Udalak 757 bertsorekin, eta Joxe Manueli buruzko xeetasun eta albiste asko emanez.

Baiña bertsogintzan segitu zuen aspertu gabe, gustoko lana zuenez. Orri esker, laureun orrialde pasa dituen liburu lodikote au osatu da.

Eunka gai ikutu eta erabiltzen dira emen, gure gizon jator eta apal baten pentsomoldea azalduz, eta gure erriaren iritziak ere adieraziz. Bertso-lanaz aparte, badu, beraz, liburu onek beste baliorik ere."

Este es uno de los que podemos leer entre esas más de 400 páginas del libro:

Aurtzaro-zartzarori

1
Zerbait mintz anaiean
bizitzari buruz,
denbora joatean
egontzake damuz,
naiz ala egitea
kosta guri erruz,
gauzak artu bearra
dago emen moduz.

2
Ortara banaiz ere
ni alegindua,
bizitzan beti ez naiz
nai aiña zaindua;
orain urteen karga
dalarik gaindua
oiñak astundu eta
burua arindua

3
Zenbaitek biak ditu
berdintzat egiñak,
aurtzaro-zartzaroak
dituzten eziñak,
Olako pentsakerak
ditu ez dakiñak,
ez dute iñun antzik,
ez dira berdiñak.