Arte eta, zentzu zabalago batean, pentsamendu garaikidea jakin-minen artean dituenak ez du, zoritxarrez, aukera handirik horien gaineko saiakera kitzikagarri asko irakurtzeko. Ez etxeko uztan, bederen. Orain, baina, Gabriel Villota Toyos idazle eta unibertsitate irakasle bilbotarraren eskutik, Non, nondik, alde, aurka. Arteari buruzko euskal kronikak mendearen hasieran artikulu bilduma interesgarria irakurtzekok parada dugu, Arteleku beti interesgarriaren edizioan. Liburuan bildutako testu gehienak Mugalari gehigarri honetantxe kaleratu ziren 2000. eta 2004. urte bitartean. Gainontzekoak, berriz, "Zehar", "Acción paralela" eta bestelako agerkari espezializatuetan. Iritzi zutabeak dira batzuk, artista jakinen gaineko lanari buruzkoak besteak. Eta gehigarri honen jarraitzaileak testu hauetarik zenbait irakurriak izango dituen arren, testu horien guztien bilduma osatua irakurtzeko aukera ezin hobea du orain, Fito Rodriguezek hitzaurrean dioen moduan, "garai hartako arte panoramaren airetiko ikuspegi bat" osatzen dute-eta. Testuok ezagutzen ez dituztenak, aldiz, mende hasiera honetan arte eta kultura esparruetan egindakoak dastatu ahal izango ditu, gaztelaniazko orijinalak eta euskarazko itzulpenak tartekatzen dituen lanean.

Mende hasierako arteari buruzko euskal kronika hauetan asko eta askotarikoak dira lantzen diren gaiak, arte garaikidearen gisako jardun anitz eta diziplinarteko bati dagokion bezala: artea eta politikaren arteko harremanak, artea eta bizitzaren artekoak, hobetoxe kokatzeko, eta gehiegi laburbilduz, esan genezake, Benjaminen eskutik, politikaren estetizazioaren salaketa eta artearen politizazioaren aldarria dituela ardatz nagusi. Kasu konkretuetatik abiatzen ditu Villotak hausnarketa gehienak eta, hala, aipatzen direnen artean Guggenheim, Artium, Arte Ederren museoa, foru aldundiak, Eusko Jaurlaritza, Mina Espazioa, Manifesta, Sergio Prego, Txomin Badiola, Azucena Vieites eta abar luze bat aurkituko ditugu, aldez edo moldez, hona ekarriak.

Umberto Ecok 2001ean Guggenheimen emandako hitzaldi bat abiapuntutzat hartuta, museoek egun betetzen duten funtzioaren hausnarketa agertuko digu, adibide bat jartzearren: "Funtzionamenduaren ikuspuntutik, ikuskizunaren ideologian oinarritutako merkatu gizarte batean txertatutako produkzioa aparatua" da Villotarentzat museoa, egun planteaturik dagoen gisan. Eta berandu baino lehen intuitzen da ondorengoa beharko lukeela izan egilearentzat: "Eztabaida sortzeko espazio testual bihurtzea, sinbiosiz beste zenbait errealitate soziali lotua, eta jada inoiz ez pentsatua aukeratuen uhartetxo kultural moduan". Adibide bat baino ez da, baina, hitzaurrera itzuliz, bertan azaltzen digun liburuaren bertuterik behinenan bikain ilustratzen duena: "Benetako balioa da inskribatzen den kultur politikei inoiz egirik ez kentzea, komunitate artistikoan gertatzen aritu diren mugimenduak sumatzea eta hark erakundeekin edo errealitate sozialarekin dituen harremanak zundatzea".

Procui este profani, aditu ez direnak urrun mantendu, hori hartzen du izenburutzat Villotak hemen bildu duen lehen zutabeak. Hala, testu hauetara artearen eliztarrak bakarrik hurbiludko diren kezka azaltzen badu ere, emaitza ikusita esan daiteke irakurlego zabal batentzako lana dela esku artean dugun hauxe, arte eta pentsamendu garaikideaz ardura duen ororentzat irakurketa baliagarria eskaintzen duena.

Las cuevas de Altxerri, Ekain y Santimamiñe son declaradas Patrimonio de la Humanidad

La conferencia de la Unesco destaca su valor como arte parietal paleolítico del área cantábrica. El Gobierno Vasco subraya que reportará «múltiples beneficios»

La Conferencia del Comité del Patrimonio Mundial de la Unesco reunida en Québec declaró anoche a las cuevas de Ekain (Deba-Zestoa), Altxerri (Aia) y Santimamiñe (Kortezubi) Patrimonio Mundial de la Humanidad, junto a otros doce santuarios de arte rupestre de la Cornisa Cantábrica.
(...)
El Gobierno Vasco, junto a los gobiernos de Cantabria y Asturias, inició hace dos años el proceso que ha conducido a la actual declaración, en un trabajo conjunto para la extensión de anterior declaración de patrimonio de la humanidad circunscrita al yacimiento de Altamira al conjunto de los yacimientos de la cornisa cantábrica de similares características, dentro de la filosofía actual de la Unesco que valora especialmente la puesta en contexto de los elementos declarados Patrimonio de la Humanidad, más aún cuando todos estos elementos forman parte de una misma expresión cultural humana.
(...)
Cabe señalar que tanto Ekain como Altxerri se encuentran cerradas al público e incluidas en el programa de protección y conservación de las pinturas. Sin embargo, en el caso de Ekain está prevista para después del verano la apertura de una réplica, financiada por Gobierno Vasco y Diputación Foral de Gipuzkoa, a escasos metros del original, tal y como ya se hizo hace algunos años con el yacimiento de Altamira.

(...)
El animal más presente en Ekain es el caballo, y esas imágenes son también las que muestran un nivel artístico fuera de lo común. También hay pinturas de ciervos, cabras monteses y un salmón.

El edificio de Ekainberri, que acogerá la réplica de las pinturas, estará en funcionamiento este otoño, tras varios retrasos. La réplica ha sido elaborada por el frances Renaud Sanson, el mismo que hizo ese trabajo en Lascaux.

El yacimiento de Altxerri es el más desconocido por el gran público, porque desde su descubrimiento en 1962 ha estado cerrado y nunca se le ha dado excesiva publicidad.
(...)
La cueva fue descubierta porque en aquel paraje, en 1956, se comenzó a contruir una carretera y se decidió usar piedra del lugar. Cuando se llevó a cabo una voladura quedó a la vista una de las galerías. La primitiva boca de la cueva está cegada desde hace miles de años.

Altxerri es importante, para empezar, porque tiene en su interior más de cien grabados y pinturas, los primeros en buen estado, las pinturas bastante deterioradas por el paso del tiempo.

Hay allí imágenes de bisontes, renos, cabras monteses, peces, alguna liebre ártica, peces y hasta un antílope saiga, una especie que hoy habita al norte de Irán.

Diputazioaren aginduz eginiko txostenaren arabera, Praileaitzeko margoak arriskuan daude, korrosio arazo larria dela eta. Zer egingo du Diputazioak horren aurrean?
Ezinbestekoa zen ikerketa horiek egitea, nahiz eta dagoen eztabaida egongo ez balitz ere ikerketa horiek egingo ziren. Ikerketen bidez jakin dugu kobazulo barruan korrosioa duten eremuak daudela, estalaktita eta banderolatan batez ere. Ez dakiguna da noiztik dagoen eta zerk sortu duen korrosioa, baina ikusi egiten da... Orain azterketa zehatzagoak egingo ditugu. Jada aginduta daude. Horrek zehaztuko digu berez dagoen giroak sorturikoa den edo, batzuk dioten moduan, bakteriaren bat egon litekeen. Hau nobedadea al da? Kobazulo honetan nobedadea da, baina ez da hori gertatzen den lehen leizea.

Pinturak arriskuan al daude?
Pinturak banderolatan daude. Horrek ez du esan nahi pinturak dauden banderolatan korrosioa dagoenik. Baina, aldamenekoan baldin badago, gerta liteke, erremediorik ipintzen ez badugu, korrosioa agertzea. Alarmarik ez nuke sortu nahi, baina azterketa lan sakona egin beharra dago Praileaitzen.

Kobazuloaren kalteak harrobiarekin lotzeko nahikoa daturik ez dagoela esan duzue, baina Praileaitz babesteko dekretua aldatzea gomendagarria izan litekeela esan duzue.
Zerorrek esan duzu, gomendagarria izan litekeela esan dugu. Guk agindu ditugun ikerketa horien emaitzak hori aholkatzen dute. Azterketa hori eginda, daturik balego korrosioa eta harrobia lotzeko, orduan eskatuko genioke Jaurlaritzari babes eremua zabaltzeko.

Martxoan aurkezturiko akordioak zintzilik utzi zuen joan den abenduan aurkezturiko plan operatiboa. Zertan da orain?
Tabakalerako zuzendaritzak abenduan aurkeztu zuen plan operatibo hori, eta hiru hilabeteko epea hartu genuen plan hori aztertu eta erabakiak hartzeko. Azterketa horren emaitza izan zen erakundeen arteko akordioa. Akordio horren arabera, proiektuaren bizkarrezurra ikus-entzunezko artea eta industria dira.

Zientzia eta gastronomiaren alorrak, adibidez, mantentzen al dira?
Espazio garaikide bat da, eta ondorioz, garaian garaiko kezkak hausnartu eta begiratu behar ditugu. Gure gizarteari begiratzen badiogu, gastronomiak garrantzi handia dauka, zer esanik ez zientziak, baina badaude beste atal batzuk: zaborrak, ingurugiroa eta hirigintza, adibidez. Beraz, ez dira baztertu.

Eta arlo horretan zer dago definiturik oraingoz?
Tabakalera zer izango den dago definiturik zehazki. Baina oraindik ere lan handia dago egiteko: egitasmoa programekin osatzea. Horretarako denbora izango dugu udatik aurrera.

Martxoan aurkezturiko akordioaren arabera, Arteleku eta Koldo Mitxelena Kulturunea (KMK) Tabakaleraren zerbitzura jarriko lirateke. Ez al da hori galera handia Diputazioarentzat?
Tabakaleraren zerbitzura baino gehiago Artelekuren eta KMKren erakustaretoak, ibilbidea eta jakintza Tabakaleraren oinarrietan txertatzen dira. Egia da, beste zenbait programez gain, KMK eta Arteleku Diputazioaren bi zutabe izan direla. Baina, Diputazioak ez dauka ondasun grina.

Koldo Mitxelena Kulturunean joango da Liburutegi Nazionala, Diputazioarena den eraikinean. Zer gertatuko da KMK-ko funtsekin, eta nork kudeatuko du?
Liburutegi Nazionalaren kokagunea hor dagoen momentutik, bere kudeaketa Jaurlaritzaren esku egongo da. Liburutegi Nazional horrek izango ditu Koldo Mitxelenak dituen ondare nagusienak. Zerbitzuak ez dira murriztuko, ugaritu egingo dira gipuzkoarrentzat.

Artelekuk, aldiz, zer funtzio izango du Tabakalera sortuta? Kulturarentzat erabiliko al da Arteleku?
Bai. Egun ikus-entzunezkoak garrantzi handia du Artelekun, eta Tabakalerak funtzio hori hartuko duenez, beste kultur adierazpide batzuetarako erabiliko da Arteleku. Espazio zabala du, eta egokia izan liteke dantzarako, antzerkirako...

Nork kudeatuko du Arteleku?
Diputazioak, orain artean bezala.

Arteleku sortu zenean erabat periferikoa zen. Udalaren hirigintza proiektua du inguruan eta erabat hiritartuko du. Ez da arriskurik bere berezitasuna eta aberastasuna galtzeko?
Egia da sortu zenean oso periferikoa zela. Gaur egun askoz ere gehiago urbanizatua dago ingurunea, eta hor dauden proiektuak gauzatzen badira, oraindik eta gehiago. Artelekuren filosofia da inportanta. Artelekuk etengabe eguneratuz joan da. Eraikin horretan, gerora ere, kulturari dagozkion atalak landuko dira, eta bere inguruko fisonomia aldatzen doan neurrian, egokituz joango den itxaropena daukat.

Hasi al zarete egituraketa berria diseinatzen, bai Artelekurena bai KMKrena?
Ez gara horretan buru-belarri jarri oraindik, baina, dudarik ez dago Tabakalerak bere ateak zabaltzen dituenerako, eta espero dugu 2013. urtean horrela izatea, horrek egina egon behar duela.

Zestoako Lili jauregia Historiaurreko Museo bilakatzeko proiektua bertan behera utzi duzue. Horren ordez, ondarea Urin gordeko dela esan duzue, baina Uri ez da museo bat izango. Beraz, Historiaurreko Museoaren proiektua zertan gelditu da?
Ondarearen gordailua ez da museoaren ordezkoa izango. Bi proiektuak zeuden mahai gainean. Gordailuarena aspaldidanik datorren proiektua da, eta azkenik Irunen izango da Uri eraikinean.

Zein izango da gordailuaren funtzioa?
Hitzak dioen bezala ondarea gordetzea, bai Diputazioarena, bai Udalarena, kasu honetan San Telmo museoarena edo beste lurraldetako museoek daukatena. Atal pedagogiko bat ere izango du, zeinaren bitartez erakusketak egingo diren.

Eta museoa? Zergatik ez diozue helduko orain egitasmo horri?
Legealdi honetan eskuartean ditugun hainbat gaik bultzada eta denbora osoko lana behar dute, eta bestetik museoaren proiektuak egokitzapen bat behar duela uste dugu. Hortaz, erabaki dugu Historiaurreko Museoren egitasmoa bertan behera lagatzea legealdi honetan. Horrek ez du esan nahi etorkizunean ez denik egingo.
(...)
Aurreko batean Villabonara bisita egin zenuten. Nola dago Mintzola proiektua?
Eraikina jada amaituta dago, eta ekipamenduz betea. Uda baino lehenago han izango dira Bertsozaleen Elkartea eta Xenpelar Dokumentazio Zentroa. Hala ere, Mintzola hori baino gehiago da. Ahozkotasunaren inguruan lan egin nahi du. Horretarako, fundazio bat sortu beharko dugu, arduradunak izenpetu beharko ditugu. Udazkenean hasiko gara horretan.

Aspaldian ez da Ipupomamuaren proiektuaz hitz egiten. Martxan da?
Beste egoera batean dago proiektu hori. Eragozpen nagusienak urbanistikoak dira. Asteasuko Udalak lan asko egin beharra dauka bere arau subsidiarioetan espazio hori okupatzen hasteko. Pentsatu nahi dut laster arazo hori gaindituta egongo dela, eta hala baldin bada datorren urtean obrak hastek moduan izango gara. Baina orain geldirik dago.

"Honekin batera abentura berri bati ekin diogu eta hiriari zor genion omenaldia egin diogu. Gure tematika Euskal Herria osoa da: Kontserberak, euskal marinak, urpeko arkeologiari buruz egin ditugu erakusketak baina Donostiari buruz ezer ez. Bilduma honetako pieza batzuk lehen aldiz erakutsi dira.Guretzat Donostiako garai historiko ezezagunenak publikoari erakusteko aukera izan da. Donostia, kortsarioen hiria esaterako. Erakusketak kritika oso onak jaso ditugu gainera. Publikoari asko gustatu zaiola ikusi dugu", esan du Soco Romano zuzendariak.

Itsasoak Donostiaren historian duen garrantzia azpimarratu du Soco Romanok: "Jendeak bakarrik hondartza, Kaiaren edertasuna eta estropadak ikusten du baina ez dira ohartzen horren atzean dagoen guztiaren garrantziaz. Ez da turistentzat egindako portua. Galdetu izan digute ea portuko untziak Untzi Museokoak diren... Argi dago portuko arrantzaleak beste batzuen ondorengoak direla eta bizirik dagoen historiaren lekukoak direla. Baleazaleen eta kortsarioen portua izan da hiria. XIX. mendean aldiz, merkataritza konpainiena. Hiriaren historia itsasoarekin lotuta egon da eta dago". Turismoa XIX. an hasi zen eta hori ikuspegi bat besterik ez dela dio Romanok.

(...) "Joxe Mari Unsain izan da komisarioa. Aspalditik buruan geneukan gaia da eta pixkanaka gauzak ehuntzen joan gara. Oso hasiera polita izan da Museoarentzat. Lehen, gure lankide batek esan ohi zuen bezala, bonsai itxurako erakusketak egiten genituen. Txikiak eta oso landuak. Orain beste eskala bat da, bi solairuko erakusketa daukagu. Gestio aldetik ere, ez da gauza bera hiru edo sei hilabeterako, edo urtebete eta erdirako erakusketa prestatzea. Lan gehiago da eta zentro guztiak ez daude prest piezak luzerako uzteko, presioa jasaten baitute. Gainera horren luzez manten ezin ditzakegun obra horiek ordezkatu egin behar dira... eta lan handia da".

Soco Romano, Jose Maria Unsain, Ana Iza, Peio Urrutia, Amagoia Etxeberria eta Gorka Lopez de Aldak osatzen dute Untzi Museoaren lantaldea. Erakusketak kudeatu eta antolatzeaz gain hainbat egiteko dituzte beren egunerokoan. Antikuarioekin harremanetan jartzen dira, piezak bilatu eta katalogatzen dituzte, ikerkuntza eta kontsulta lanak egiten dituzte edo argitalpenak prestatzen dituzte, besteak beste.

Donostia, 2008ko martxoak 31

TABAKALERA PROIEKTUAREN FUNTSEZKO OINARRI ERAGILEEN GAINEAN ERAKUNDEEK LORTUTAKO AKORDIOA

Plan Operatibo gisa 2007ko abenduan aurkeztutako Nazioarteko Kultura Garaikide Zentroaren –Tabakaleraren- egitasmoaren garapen eta definizioak, Elkartea osatzen duten Erakundeen hausnarketa eragin du eta horren ondorioz Eusko Jaurlaritzak, Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Donostiako Udalak honako funtsezko oinarri eragileak adostu dituzte elkarrekin

-Egungo kultur ekipamenduen eta erakundeen mapa ordenatu beharra Tabakaleraren helburuak eta xedeak zehaztu eta sendotzeko, bikoizketak saihesteko eta eraginkortasuna bultzatzeko.

-Tabakaleran ikusizko kulturaren alor desberdinen eta zerbitzuen inguruan osatutako egitasmo bakar koherentearen alde egiteko erabakia.

-Ikusizko eta ikus-entzunezko kultura landu duten ekipamendu publikoetan garatu izan diren egitasmoen garrantzia azpimarratu eta aitortzen da, horietan oinarritzen da zentro berriaren definizioa eta ondorengo garapena. Horregatik, Tabakalerak, orain arte metatutako eskarmentu, esperientzia eta kultur balioak garatu eta sakonduko ditu.

-Erakundeen arteko elkarlanak, kudeaketan eta garapenean bikaintasuna helburu izanda, arte eta kultura alorrak jorratzen dituzten gune independente eta espezializatu horien bateratzeak edo eta elkartzeak eragingo ditu, edozein izanda haien egungo izaera zein Erakunde baten edo bestearekiko atxikimendu juridikoa.

-Erakundeok herritarrei efizientzian eta efikazian oinarritutako ikusentzunezko alorreko kultura zerbitzuen eskaintza orekatua, zehatza eta espezializatua zor diegu. Hori horrela, protagonismoak alde batera utzita, Erakundeok bat gatoz honako birmoldaketan eta egitasmoen elkarketan.

Honen guztiaren ondorioz, honako oinarrizko elkartzeak erabaki dira:

1.- Donostiako Udala Euskadiko Flimategia Fundazioko patronatuan sartuko da; eta Euskadiko Filmategiak eta Donostia Kulturako Zine Uniteak, elkarrekin batera, Tabakalerako muina osatuko dute, ikusentzunezkoen zaintza, ikerketa, zabalpen eta programaziorako arloen ardurarekin.

2.- Gipuzkoako Foru Aldundiak bere Ikusizko Arteen Zerbitzua (Arteleku eta Koldo Mitxelena Kulturuneko erakusketa-aretoak) Tabakaleran txertatuko du, berezko baliabide eta giza baliabideekin; egun eskaintzen dituzten egitasmoei geroa eta garapena emanez, Tabakalerarentzat gune izango baitira bere prestakuntza, gogoeta, sorkuntza eta erakusketa egitasmoak osatzean.

3.- Gipuzkoako Foru Aldundiak Eusko Jaurlaritzaren esku jarriko du Koldo Mitxelena Kulturunearen eraikina, bere baliabide teknologikoekin, zein bere liburutegi funts historikoarekin eta bi erakundeek adostutako liburutegi alorreko pertsonalarekin, Koldo Mitxelena eraikina Euskadiko L iburutegiaren egoitza izan dadin. Halaber, Donostiako Udalak, dagokion digitalizazio plana adostu ondoren, Euskadiko Liburutegiaren esku jarriko ditu bere jabegoko liburutegi funts historikoak (Mandas Dukearen funtsa eta Hemeroteka historikoa).

4.- Nazioarteko Kultura Garaikidearen Zentroaren Mediatekak, berezkoa duen ikus-entzunezkoen alorreko dokumentazio zerbitzua eskaintzeaz gainera, bere baitan hartuko ditu ikus kultura garaikidearekin lotura duten Koldo Mitxelena Kulturunearen eta Artelekuko Dokumentazio Zentroaren funts dokumentalak eta halaber, Donostiako Udal Liburutegi Sareko beharrezkoak ikusten diren funtsak. Hori guztia, herritarren informaziorako irisbideetan egungotasun, garaikidetasun eta zentralitate beharrei irtenbidea batu eta elkartuko dituen instantzia bakar bat lortu asmoz.

Aztertuko da egokia den Mediateka osatzea, Gipuzkoako lurralde historikorako eta/edo Donostiako hirirako irakurketa publikoaren sareko buru eginez.

Eusko Jaurlaritza
Gipuzkoako Foru Aldundia
Donostiako Udala

Según la última Estadística de Bibliotecas del INE, correspondiente a 2006 y difundida hace unas semanas, los españoles no destacan por el uso masivo que hacen de esos servicios culturales básicos. Aunque el número de usuarios se ha incrementado ligeramente con respecto a los datos anteriores, de 2004, el porcentaje medio de población usuaria de bibliotecas no pasa del 34%, si bien algunas Comunidades Autónomas como Castilla y León (56%), Asturias (49%) y Cataluña (48%) superaron ampliamente esa cifra. Euskadi, según los datos del INE, que registraba 740.577 usuarios entre adultos y niños, prácticamente calcaba la media estatal.

El libro sigue reinando en las bibliotecas, tanto en lo que respecta a los fondos como a los préstamos expresados en números absolutos. Si cada habitante de España pidió en 2006, de media, 1,5 documentos el préstamo, más de la mitad (el 64%) se llevó a casa un libro. En ese cómputo general que mezcla usuarios habituales de la biblioteca con personas que jamás traspasan la puerta de una de ellas, los vascos estamos exactamente, según el INE, en la línea media. Las cifras, lógicamente, son más abultadas si se pone la atención en los usuarios activos. Así, los datos del Sistema Nacional de Bibliotecas de Euskadi ponen de manifiesto que, aunque sólo la mitad de los socios dados de alta hicieron uso del servicio de préstamo en 2006, cada uno de ellos se llevó, de media, casi 10 documentos. En este caso, el número de libros prestados (1.735.960) dobla el resultado de la suma de películas (615.669), grabaciones sonoras (170.906), revistas (49.683), recursos electrónicos (45.784) y otros soportes (4.411).

Pero las tendencias no engañan. Como puede verse en el gráfico adjunto, a la hora de reflejar en números las preferencias de los usuarios que solicitan documentos en préstamo, el libro se mantiene con cierta tendencia a la baja, pero el que experimenta un crecimiento muy importante es el material audiovisual. En 2006, el préstamo de documentos audiovisuales creció un 30% con respecto a 2004, año en el que se había registrado un crecimiento todavía mayor si se tomaban como referencia los datos de la Estadística de Bibliotecas inmediatamente anterior, de 2002. También aumentaron, aunque de manera más discreta y en cifras absolutas prácticamente testimoniales con respecto a libros y documentos audiovisuales, los préstamos de publicaciones periódicas y documentos electrónicos. El préstamo de documentos sonoros, por el contrario, cayó el 11%.

En los fondos que tienen a su disposición para el préstamo domiciliario los usuarios de la mayor biblioteca pública de Gipuzkoa -seguida de cerca en la mayoría de las magnitudes por la sede de Alderdi Eder de la red de bibliotecas municipales de San Sebastián- predominan por abrumadora mayoría los libros. Las 134.051 operaciones de préstamo que se realizaron en 2007 no reflejan, sin embargo, esa primacía, ya que confirmando una tendencia evidente desde hace unos años apenas hay una diferencia de 1.000 préstamos entre los 57.688 préstamos de libros y los 56.715 que tuvieron como objeto un soporte audiovisual, preferentemente alguna de las 3.700 películas que tiene en su catálogo la biblioteca del KM. Su responsable, Carmen Bilbao, matiza el dato recordando que la rotación es mucho mayor en el caso de los audiovisuales que en el de los libros, que se prestan para tres semanas prorrogables por un período de tiempo similar, algo que no ocurre con los DVDs y las cintas de VHS que todavía resisten. Es una diferencia que pone a los números en su sitio, pero que no niega la mayor.

Si analizan los datos de préstamos referidos soportes audiovisuales, las películas ganan por goleada, aunque en el caso del euskera -por una cuestión tan relacionada con la demanda como con la oferta- los payasos en general y Pirritx eta Porrotx en particular no son fáciles de desbancar. En la biblioteca del Koldo Mitxelena tienen claro cómo encajar la oferta de nuevos soportes en las funciones propias de un recurso cultural público. «En lo que respecta a las películas, tenemos un decalaje de diez años, porque nuestra función no es competir con los videoclubs», precisa Carmen Bilbao. «Aquí no encontrarás novedades o películas que están en los catálogos de actualidad, pero si quieres conocer la historia del cine o ver películas clásicas, tienes mucho dónde elegir».

El pasado 16 de septiembre El Diario Vasco ha publicado una entrevista sobre los planes de la nueva diputada foral de Cultura y Euskera, Mª Jesús Aranburu. La entrevista, realizada por Teresa Flaño, da un repaso a los temas de esta legislatura en el ámbito cultural. En un suelto de la misma Teresa, nuestra diputada es definida como “trabajadora, entusiasta y abuela”. ¡Ah! y como mujer “con mucho remango”…

Arantzazura era askotako jendea joaten da, eta bisitari mota desberdinek dituzten beharrei erantzuten jakin behar da. Aurrena, Gandiaga-I eraikina jarri zen abian eta bertan bilkurak eta kongresuak egiteko instalazioak eta hainbat erakunderen bulegoak jarri ziren (Baketik, Naturgintza, Arantzazuko lagunak,…). Orain Gandiaga-II izeneko ondoko eraikinaren edukien eta dinamizazioaren inguruko proiektuan lan egiten ari dira; eraikin hori erakusketak egiteko eta bisitari eta turistei zerbitzuak eskaintzera bideratuta egongo da gehienbat.

Proiektuak aurrera egiteko kultur kudeaketaren esparruan zein turismoaren dinamizazioan eta sustapenean espezializatutako aholkularitzak kontratatu behar dira. Lanak 2007ko abenduaren 31 baino lehen bukatzekoak dira.

Ondare inmateriala lan-arlo berria da museoetan eta kultur instituzioetan. Interes bereziko gaia da gurea bezalako testuinguru kulturalean, ez baita ahaztu behar hizkuntza dela gure herriaren kultur altxor baliotsuena, euskara, alegia.

Museo egitasmo bat da, bere osotasunean, Barandiaran Museoa, molde desberdineko atalez osatua: museo etxea, ondare inmaterialaren museoa eta interpretazio zentroa. Museo den aldetik hiru ardatz nagusi izango ditu haren jardunak:

1. Ardatz museologikoa: JMBen inguruko ondare material eta inmateriala gordetzeko eta erakusteko modua eskaini, museografia eredu berrienen ildotik.

2. Ardatz zientifikoa: Barandiaranen lanen jarraipena ziurtatu, hark landutako alorren sustapena eragin, Barandiarani buruzko ikerketak bultzatu. Bistan denez, zeregin hori, Barandiaran Fundazioarekin elkar lanean eta haren gidaritzapean landuko da.

3. Ardatz kulturala: Kultura hedatzea, Barandiaranen lanak gizarteratzea, kultur biziaren baitan etengabe txertatzea, gure Museoaren zeregin nagusiak dira. Bere ezaugarriengatik, euskarak, herri kulturak eta Ataunek berak garrantzi handia dute.

Sakabanatutako museoa da: informazio gunea San Martin auzoan dago; eraikinak berriz, San Gregorio auzoan, herri-bidearen joanean. Inguruko mendietako ondare natural, megalitiko, arkeologiko eta mitologikoetara zabaltzen da museoaren lan esparrua.

Hiru egoitza ditu museoak: On Joxemielek berak eraikitako Sara Etxea gorde du eta haren balorea agerraraziko du museoak, Barandiaran Fundazioarekin elkar lanean.

Euskal Mitologiaren inguruko gune berezi bat sortuko du: Lurpeko herri bidearen aldean, Sara etxearen eta Larruntza errotaren artean.

Barandiaranen bizitza eta lanak ezagutzera emango ditu Larruntza errotan, hots, interes kulturaleko ondare izendatutako XVI. mendeko errota zahar batean, San Gregorion.

Barandiaran Museoa, Ataunen oso antzinako garaietatik gaur arteko zubia da. Herri bide bat, denboran zeharreko bide irekia, jentilen arotik informatikaren aroraino heltzen dena. Horrela, museoak bere egiten du On Joxemiel Barandiaranen goiburua Katea ez da eten.

Argazkia: www.argia.com.

Gipuzkoako Foru Aldundiaren 2004-2007ko Inbertsioen Aparteko Planaren barruan sartzen da interes publiko eta sozial handiko proiektu hau. Plan horri esker, azpiegitura eta ekipamendu jakin batzuetan egindako inbertsioak finantzatzen dira, herrialdeko kultur ekipamenduen mapa antolatu eta osatzeko helburuarekin.

Foru Aldundiak 150.000 jarriko ditu eraikina berritu eta egokitzeko. Lan guztiak 2007ko ekainerako egingo direla uste da.

Sala Cultural polivalente de Mutiloa

El Diputado General de Gipuzkoa, Joxe Joan Gonzalez de Txabarri y el Alcalde de Mutiloa, Iñaki Ugalde han procedido a la firma del convenio de colaboración para la financiación de la sala cultural polivalente del municipio.

El proyecto del equipamiento cultural de Mutiloa incluye las obras de reforma de un edificio municipal para la instalación en el inmueble de salón de conferencias, instalación de la sala Konekta zaitez y espacios de reunión para jóvenes, así como el archivo.

El proyecto, de gran interés público y social, se enmarca dentro del Plan Extraordinario de Inversiones 2004-2007 de la Diputación Foral de Gipuzkoa, que contempla la financiación de una serie de inversiones en infraestructuras y equipamientos con el objetivo de ordenar e ir complementando el mapa de equipamientos culturales del territorio.

La institución foral subvencionará con 150.000 euros, los trabajos de reforma y adecuación del edificio, trabajos que se prevé estén finalizados para junio de 2007.